Làm ra điện từ quần

Một công ty tại Mỹ tung ra thị trường bộ trang phục có khả năng sản xuất điện nhờ những tấm pin mặt trời.

Quần Go Urban Cargo có tấm pin năng lượng mặt trời ở hai túi bên hông để sản xuất điện. Ảnh: Công ty Silvr Lining.

Với 920 USD, người ta có thể sở hữu một quần dài Go Urban Cargo do công ty Silvr Lining tại thành phố Los Angeles, Mỹ sản xuất. Cặp quần được bán với giá cao do mỗi túi bên hông của chúng có một tấm pin năng lượng mặt trời cỡ 15 x 20 cm để sản xuất điện. Những tấm pin đó có thể cung cấp nguồn điện có điện thế 5 V cho những vật nhỏ như điện thoại di động, máy nghe nhạc. Người sử dụng kết nối pin với thiết bị bằng cổng USB, Discovery cho biết.

Tấm pin năng lượng mặt trời

Quần Go Urban Cargo chỉ là một sản phẩm trong bộ trang phục GO Collection của Silvr Lining. Bộ sưu tập này cho phép mọi người sản xuất điện từ cả quần dài và áo khoác.

Tất nhiên, người sử dụng luôn phải nhớ bỏ các tấm pin mặt trời ra khỏi quần, áo trước khi ném chúng vào máy giặt.

Minh Long - VnExpress

Dao luôn sắc mà không phải mài

Hàm răng đâm xuyên đá của nhím biển có thể giúp con người tạo ra loại dao luôn sắc bén mà không cần mài.

Nhím biển tím California. Ảnh: keyposters.com.

Nhờ hàm răng cực kỳ sắc, nhím biển có thể cắn xuyên đá để lấy thức ăn tại các bờ biển nhiều đá. Vì thế một nhóm chuyên gia của Đại học Wisconsin-Madison tại Mỹ phân tích răng của loài nhím biển tím California để tìm hiểu khả năng khác thường của chúng, Telegraph cho hay.

Họ nhận thấy những chiếc răng của chúng có cấu tạo rất phức tạp, gồm những lớp tinh thể canxit. Các tinh thể - tồn tại ở dạng tấm và sợi - được gắn kết với nhau bởi một loại xi măng tự nhiên siêu cứng.

Các lớp chất hữu cơ yếu hơn nằm giữa các lớp tinh thể canxit. Mỗi khi lớp tinh thể mòn, nó sẽ vỡ và để lộ ra lớp tinh thể mới bên dưới. Bằng cách thay thế nhau như vậy, răng của nhím biển không bao giờ mòn. Các lớp hữu cơ là liên kết yếu trong cấu trúc răng của nhím biển. Chúng giúp các lớp tinh thể vỡ và bong dễ dàng.

Giáo sư Pupa Gilbert, trưởng nhóm nghiên cứu, ví các lớp hữu cơ giống như những lỗ đục thẳng hàng trên tờ giấy. Người sử dụng có thể xé tờ giấy một cách dễ dàng nhờ những lỗ thủng đó.

“Kiến thức về cấu tạo và cách thức hoạt động của răng nhím biển có thể giúp con người tạo ra những công cụ cắt, gọt, đục có khả năng tự mài sắc”, Gilbert nhận xét.

Nghiên cứu của nhóm Gilbert được công bố trên tạp chí Advanced Functional Material.

Minh Long - VnExpress

Phóng máy bay chiến đấu bằng súng điện từ

Hải quân Mỹ đang nghiên cứu để biến súng điện từ thành công cụ phóng phản lực cơ chiến đấu.

Một phản lực cơ chiến đấu đa năng F/A-18E Super Hornet của Mỹ. Ảnh: armybase.us.

Vào đầu tháng 12 hải quân Mỹ đã thử nghiệm súng điện từ, loại vũ khí có khả năng bắn trúng mục tiêu cách xa 200 km trong vài phút nhờ lực đẩy của sóng điện từ. Đạn của súng điện từ bay với tốc độ gấp 5 lần tốc độ âm thanh. Trước đó các kỹ sư hải quân cũng tìm cách để biến súng điện từ thành công cụ đẩy phản lực cơ chiến đấu trên hàng không mẫu hạm.

Fox News cho hay, hải quân Mỹ phóng thử thành công máy bay chiến đấu đa năng F/A-18E Super Hornet bằng súng điện từ tại một bãi thử ở phía nam bang New Jersey hôm 18/12. Hệ thống phóng máy bay này được gọi là Electromagnetic Aircraft Launch System (EMALS).

Hiện tại các tàu sân bay sử dụng hệ thống đẩy bằng hơi nước để hỗ trợ phi cơ chiến đấu cất cánh từ sàn. Tuy nhiên, một thông cáo báo chí của hải quân Mỹ dự đoán hệ thống đẩy hơi nước sẽ không còn phù hợp đối với những máy bay nặng hơn, mới hơn và nhanh hơn. Súng điện từ chẳng những đẩy được các loại máy bay tương lai, mà còn giúp chúng tăng tốc dễ dàng ở cả tốc độ thấp và cao. Giới chức hải quân Mỹ hy vọng EMALS sẽ xuất hiện trong thế hệ hàng không mẫu hạm tiếp theo của họ.

Minh Long - VnExpress

Ong có khả năng sản xuất điện

Ong bắp cày phương Đông là loài động vật đầu tiên được phát hiện có khả năng biến ánh sáng mặt trời thành điện.

Một con ong bắp cày phương Đông. Ảnh: National Geographic.

Trước đây giới khoa học đã biết ong bắp cày phương Đông, nhờ một cơ chế nào đó, có khả năng tạo ra điện bên trong bộ xương ngoài. Vì thế mà trời càng nắng to thì chúng làm việc càng hăng – điều bất thường đối với các loài ong khác.

Marian Plotkin, một nhà nghiên cứu của Đại học Tel Aviv tại Israel, cùng các đồng nghiệp tìm hiểu cấu trúc bộ xương ngoài của ong bắp cày phương Đông để tìm hiểu cách thực tạo ra điện của chúng, National Geographic cho biết.

Họ nhận thấy các hạt sắc tố trong các mô màu vàng của ong có khả năng “nhốt” ánh sáng mặt trời, còn các mô màu nâu tạo ra điện. Tuy nhiên, họ chưa biết chính xác ong sử dụng điện để làm gì.

Pin mặt trời do con người tạo ra chỉ biến 10 đến 11% ánh sáng mặt trời thành điện. Con số tương tự dành cho tế bào của ong bắp cày phương Đông chỉ là 0,335%. Vì thế mà phần lớn năng lượng của chúng được tạo ra từ thức ăn.

“Chúng tôi từng thấy khả năng biến ánh sáng mặt trời thành điện ở thực vật và vi khuẩn, song đây là lần đầu tiên thấy khả năng đó ở động vật”, Plotkin phát biểu.

Nhóm của Plotkin nhận thấy nhiều mô màu nâu của ong bắp cày phương Đông chưa melanin, sắc tố bảo vệ da người bằng cách hấp thụ tia tử ngoại và biến nó thành nhiệt.

Kết quả phân tích cấu trúc của các mô màu nâu cho thấy chúng có nhiều đường rãnh bắt ánh sáng và “cắt” thành nhiều tia sáng nhỏ hơn.

“Chỉ 1% lượng ánh sáng lọt vào mô màu nâu phản xạ ra ngoài”, Plotkin nói.

Những mô màu vàng của ong chứa xanthopterin, sắc tố tạo màu cho cánh bướm và nước tiểu của động vật có vú.

Khi nhóm nghiên cứu phân lập xanthopterin trong một hỗn hợp ở dạng lỏng và đặt hỗn hợp vào điện cực của pin mặt trời. Khi họ chiếu ánh sáng vào điện cực, sắc tố trong hỗn hợp tạo ra điện.

Minh Long

Robot phục vụ nhà hàng

Thực khách trong một nhà hàng tại Trung Quốc tỏ ra thích thú khi thấy các robot bưng thức ăn và nhảy múa.

Một robot mang đồ uống tới bàn của thực khách trong nhà hàng Dalu Robot tại thành phố Tế Nam. Ảnh: Xinhua.

Nhà hàng Dalu Robot tại thành phố Tế Nam, tỉnh Sơn Đông có hàng chục robot phục vụ các thực khách hiếu kỳ. Xinhua cho biết, công ty Khoa học và Công nghệ Shandong Dalu thiết kế và chế tạo những bồi bàn người máy cho nhà hàng.

Chi phí chế tạo mỗi robot là 6.000 USD. Chúng có các cảm biến chuyển động nên có thể dừng khi vật thể hoặc người xuất hiện trên đường.

Các robot không thực hiện được nhiều động tác phức tạp như rót rượu vào cốc hay đặt đĩa xuống bàn. Mặc dù vậy, phần lớn thực khách đều tỏ ra thích thú trước sự hiện diện của chúng.

Một vị khách có tên Li Xiaomei nói: “Chúng có thái độ phục vụ tốt hơn so với người. Những người bồi bàn không thể kiên nhẫn như robot. Chúng không bao giờ cảm thấy mệt mỏi và có thể làm việc liên tục".

Minh Long - VnExpress

Hết HIV nhờ ghép tủy

(TNO) Một trường hợp ghép tủy hiếm hoi đã cho kết quả bất ngờ: chữa khỏi bệnh nhân có HIV. Các chuyên gia Đức tại Đại học Y Charite vừa công bố một trường hợp có lẽ là đầu tiên trên thế giới khi một bệnh nhân có HIV đã được chữa khỏi hoàn toàn.

Hết HIV nhờ ghép tủy

Theo đó, một người Mỹ đang sống tại Berlin (Đức) đã thoát khỏi căn bệnh thế kỷ sau khi được ghép tế bào gốc để chữa bệnh ung thư máu vào năm 2007.

May mắn cho bệnh nhân này là máu của người hiến không chỉ hết sức phù hợp mà còn mang theo cả gien đột biến giúp miễn nhiễm HIV.

Giờ đây, 3 năm sau đó, người nhận không có dấu hiệu của bệnh máu trắng lẫn HIV, và hệ miễn dịch hoạt động tốt, theo nghiên cứu đăng tải trên chuyên san Blood.

"Đây là một trường hợp chứng minh khái niệm vô cùng lý thú về các biện pháp khác thường có thể dùng để chữa khỏi một bệnh nhân có HIV”, theo Reuters dẫn lời tiến sĩ Michael Saag của Đại học Alabama (Mỹ). Ông từng là chủ tịch Hội Y khoa HIV, tổ chức tập hợp các bác sĩ chuyên điều trị HIV/AIDS.

Tuy nhiên, tiến sĩ Saag cũng tỏ ra thận trọng khi cho rằng phương pháp này có độ rủi ro rất cao và khó có thể trở thành một liệu pháp chữa HIV phù hợp với số đông bệnh nhân.

Cấy ghép tủy xương, hoặc phổ biến hơn là cấy tế bào gốc máu, là một trong những phương pháp chữa trị ung thư, và nguy cơ của nó đối với người bình thường vẫn chưa xác định được.

Liệu pháp này bao gồm các bước đầy nguy hiểm như tiêu diệt hệ thống miễn dịch của cơ thể bằng thuốc cực mạnh và xạ trị, sau đó thay thế nó bằng tế bào hiến tặng để phát triển thành một hệ miễn dịch mới.

Tỉ lệ tử vong hoặc biến chứng trong quá trình phức tạp trên có thể từ 5% hoặc hơn, tiến sĩ Saag nói.

"Chúng ta không thể áp dụng biện pháp này đối với các cá nhân bình thường vì nguy cơ quá cao”, đặc biệt khi những loại thuốc được dùng có thể giúp kiểm soát HIV, theo tiến sĩ Saag, trừ phi một người vừa có HIV mà lại mắc thêm ung thư.

CNN dẫn lời bác sĩ Anthony Fauci, Giám đốc Viện Các bệnh truyền nhiễm và dị ứng quốc gia Mỹ cho hay, quá trình chữa trị do các chuyên gia Đức thực hiện hết sức đắt đỏ (tốn hàng trăm ngàn USD) mà nguy cơ rủi ro lại quá cao.

Tuy nhiên, thành công của họ có thể cung cấp thêm nhiều manh mối trong việc sử dụng liệu pháp gien hoặc các biện pháp khác để đạt được cùng một kết quả như trên.

Hạo Nhiên

Lập bản đồ số 3D để ứng phó sự cố tràn dầu

Độ sâu, rộng, dài hệ thống sông kênh của bán đảo Cà Mau được thể hiện trên bản đồ 3D vừa được đưa vào sử dụng nhằm ứng phó với sự cố tràn dầu có thể xảy ra.

Đối với khu vực miền Đông Nam Bộ, giao thông thủy là huyết mạch giao thông chính của vùng. Việc khai thác phát triển dầu khí trong khu vực đã làm tăng mật độ giao thông, kéo theo nguy cơ xảy ra va chạm tàu thuyền gây sự cố tràn dầu, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và đời sống của người dân.

Khu vực bán đảo Cà Mau được thể hiện dưới hình ảnh 3D. Bản dồ vừa được đưa vào sử dụng.

Từ thực tế đó, nhằm có thể giúp nhanh chóng xây dựng phương án ứng phó hiệu quả khi có sự cố tràn dầu, bản đồ số 3D trên sông kênh thuộc khu vực bán đảo Cà Mau đã được Trung tâm Nghiên cứu phát triển an toàn môi trường dầu khí, Viện Dầu khí Việt Nam thiết lập.

Hơn 4.100 mặt cắt các hệ thống sông kênh, các công trình cấp thoát nước và số liệu địa hình toàn bộ khu vực được Liên đoàn địa chất miền Nam cung cấp để thể hiện trên bản đồ 3 chiều này.

Tại một nhánh sông, hình ảnh và thông số được thể hiện rõ ràng.

Bản đồ hệ thống sông kênh khu vực bán đảo Cà Mau sẽ có các tính năng phóng to, thu nhỏ, dịch chuyển, quay giúp người xem thấy rõ vị trí cần tìm một cách dễ dàng để có thể xác định hướng di chuyển cho các phương tiện ứng cứu khi có sự cố tràn dầu.

Ngoài ra, tại một vị trí, bản đồ có thể thể hiện đầy đủ các thông tin liên quan đến các nhánh sông như tên, hình ảnh, chiều dài, độ rộng, sâu, dòng chảy, công trình liên quan.

Dòng chảy với những thông số được thể hiện trên bản đồ.

Một thí nghiệm cũng đã dược nhóm nghiên cứu tiến hành với sự cố tràn dầu trên sông tại khu vực gần cụm Điện - Đạm Cà Mau. Hình ảnh về khả năng lan truyền dầu tại các nhánh sông thể hiện trên chương trình rất sinh động, với phần màu sắc thể hiện nồng độ dầu lan truyền trên sông, cũng như hướng trôi dạt của mảng dầu loang theo dòng chảy và hướng gió. Theo đó, các cơ quan chức năng sẽ đề xuất biện pháp xử lý phù hợp cho từng khu vực hay dùng phao để ngăn dầu tràn đến các khu vực nhạy cảm.

Nhóm nghiên cứu của Viện Dầu khí dự kiến sẽ cho ra đời một chương trình tương tự phục vụ cho khu vực cửa biển Gành Rái - Vũng Tàu, là nơi có khả năng xảy ra các va chạm gây sự cố tràn dầu.

Bài và ảnh: Kiên Cường - VnExpress

Tìm ra thuốc nhuộm giữ màu vĩnh cửu

Việc chia quần áo màu và quần áo trắng khi giặt giũ của các bà nội trợ sẽ không còn cần thiết nữa khi các nhà khoa học đã phát minh ra một loại thuốc nhuộm mới không bao giờ phai.

Một chiếc tất đỏ lẫn trong đồ trắng cũng có thể là ác mộng của bất cứ bà nội trợ nào. Ảnh: Alamy.

Thật là tai họa cho bất cứ ngày giặt giũ nào nếu chỉ cần sót một chiếc tất đỏ trong đống đồ trắng và khiến chúng ngả sang màu hồng.

Tuy nhiên, các nhà hóa học Anh đã phát minh ra một loại thuốc nhuộm mới, có thể dính vĩnh viễn vào vải khiến màu không bị phai theo thời gian.

Hầu hết phương pháp nhuộm truyền thống dựa trên nguyên lý là thuốc nhuộm thẩm thấu và mắc lại bên trong các sợi chỉ tạo nên thớ vải. Tuy nhiên, sau một thời gian, chúng sẽ bị chảy ra ngoài đặc biệt là khi giặt ở nhiệt độ cao. Còn thuốc nhuộm mới sẽ kết dính vào chuỗi các phân tử tạo nên thớ vải.

"Chúng tôi đã phát triển kỹ thuật mới này để sử dụng cho loại vải sợi tổng hợp - loại vải được tạo thành bởi chuỗi dài các phân tử được gọi là polyme và rất khó để nhuộm", Telegraph dẫn lời tiến sĩ Patrick McGowan, đại học Leeds, thành viên nhóm nghiên cứu kỹ thuật nhuộm, cho biết.

"Với cách này, chúng tôi cố định màu vào các phân tử polyme như khi chúng được hình thành khiến bản thân phẩm màu trở thành một phần của vật liệu".

Các loại vải được nhuộm với kỹ thuật mới đã được thử nghiệm giặt qua nước nhiệt độ 60 độ C nhưng không phai màu.

McGowan cho biết kỹ thuật này có thể áp dụng cho cả thuốc nhuộm tóc và vải sợi tự nhiên.

Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu cho biết cách nhuộm mới của họ giảm bớt các chất ô nhiễm có hại có hại cho môi trường, cho ít chất thải và sử dụng ít năng lượng.

"Nam giới được hưởng lợi nhiều khi những chiếc áo sơ mi của họ sẽ không có nguy cơ chuyển thành hồng khi giặt với tất đỏ nữa", Justine Roberts, chủ trang Mumsnet mua sắm trên mạng, nói.

Hải Minh - VnExpress

Hủy 'truyền hình trực tiếp' mưa sao băng

Do điều kiện thời tiết mây mù và sương, Câu lạc bộ thiên văn nghiệp dư TP HCM (HAAC) không thể tổ chức buổi ghi hình trận mưa sao băng Geminids tại thị xã Bảo Lộc (Lâm Đồng).

Buổi tập trung quan sát mưa sao băng tại TP.HCM theo kế hoạch cũng bị hủy bỏ vì trời mưa, kỹ sư Đặng Tuấn Duy, Chủ nhiệm HAAC chiều nay thông tin.

Trước đó, HAAC đã lập ra nhóm gồm 10 thành viên có mặt tại Bảo Lộc để tổ chức ghi hình Geminids với quy mô nhỏ tại khu vực nông trường Kohinda, thực hiện truyền hình ảnh và âm thanh cho các thành viên ở khắp nơi qua Internet. Tại TP HCM nhóm cũng dự định tập trung lại để chiêm ngưỡng sao băng Geminids.

Ảnh tinh vân M42 trong chòm sao Orion mà nhóm vừa chụp tại Bảo Lộc. Ảnh: HAAC.

Chủ nhiệm HAAC cho biết, nhóm đã có mặt tại Bảo Lộc mấy ngày trước và đã chụp lại hình ảnh về sao băng cách khá xa so với cực điểm 3 ngày. Tuy nhiên, do bầu trời ở đây nhiều sương làm mờ ống kính, nhóm chỉ chụp được sao tinh vân và khoảng 40 sao băng từ 20h đến 0h ngày 11/12. Các bức hình đều mờ ảo, không chất lượng.

"Chúng tôi rất tiếc vì sự cố này, vì các thành viên trong HAAC đã chuẩn bị tất cả điều kiện để có buổi ghi hình thành công", Chủ nhiệm HAAC nói.

Geminids là trận mưa sao băng cuối cùng trong năm và được đánh giá là rực rỡ nhất trong năm nay. Theo dự báo của Tổ chức thiên văn thế giới, cực điểm của Geminids năm nay sẽ rơi vào khoảng 11h-18h Việt Nam ngày 14/12 khi tâm điểm Sao băng là chòm Gemini (Song Tử) bắt đầu xuất hiện và dần lên cao trên bầu trời.

Hương Thu - VnExpress

Sản xuất điện từ hồ tử thần

Khí độc trong hồ tử thần Kivu tại Rwanda đe dọa mạng sống của hai triệu người, song cũng có thể tạo ra lượng điện phục vụ cả nước trong hàng trăm năm.

Kivu là một trong ba “hồ phun” trên thế giới. Nằm khá gần một núi lửa mang tên Nyurangongo, nó chứa hàng tỷ tấn khí độc trong nước. Theo tính toán của giới khoa học, lượng khí metan trong hồ vào khoảng 65 km3, còn khí lượng khí CO2 lên tới 256 km3. Với lượng khí ấy, hồ Kivu rất xứng đáng với danh hiệu "quả bom hẹn giờ khổng lồ".

Người dân nhảy xuống hồ Kivu ở Rwanda. Ảnh: guardian.co.uk.

Chính phủ Rwanda vừa xây nhà máy điện Kibuye trên bờ hồ Kivu. Nhà máy hút khí metan từ đáy hồ để làm nhiên liệu cho ba máy phát điện lớn, MSNBC đưa tin.

Hiện tại nhà máy sản xuất 3,6 MW điện, đủ để đáp ứng hơn 4% nhu cầu của cả nước. Chính phủ hy vọng nhà máy sẽ đáp ứng một phần ba nhu cầu điện của cả nước trong vòng hai năm tới. Mục tiêu cuối cùng của chính phủ là biến Kivu thành nguồn cung cấp nhiên liệu để sản xuất điện lớn nhất đất nước.

Hiện tại nhà máy điện hoạt động bình thường. Song người dân vẫn lo ngại nguy cơ phun trào khí độc từ đáy hồ trong bối cảnh nhiệt độ không khí đang tăng dần. Nhiệt độ không khí càng cao thì nguy cơ phun khí của hồ càng lớn.

Toàn cảnh hồ Kivu khi nhìn từ trên không. Ảnh: NASA.

Tầng nước phía trên của hồ Kivu ấm hơn hẳn so với tầng nước dưới đáy. Khi khí metan và CO2 xâm nhập vào hồ, chúng hòa tan vào nước và lắng xuống đáy. Sự khác biệt về nhiệt độ và mật độ khí giữa hai tầng nước khiến khí không thể thoát lên bề mặt.

Nhưng khi nhiệt độ không khí tăng, nhiệt độ của tầng nước dưới đáy hồ cũng tăng khiến khí ở đây dễ dàng thoát lên tầng nước phía trên. Nếu hiện tượng tăng nhiệt độ vẫn tiếp tục, tới một lúc nào đó toàn bộ khí sẽ thoát ra khỏi nước.

Hiện tượng này từng xảy ra trong hồ Nyos tại Cameroon hôm 15/8/1984 khiến 1.700 người chết.

Hồ Kivu rộng hơn nhiều so với hồ Nyos. Vì thế, nếu khí phun ra khỏi hồ, hậu quả của nó sẽ ghê gớm hơn nhiều so với thảm họa tại Cameroon. Để ngăn chặn nguy cơ phun trào, chính phủ Cameroon đã đặt các ống xuống đáy hồ để hút khí. Biện pháp này khiến khí không thể tích tụ với lượng lớn.

Nhà máy điện của Rwanda là một dự án “nhất cử lưỡng tiện”. Hệ thống đường ống của nó chẳng những ngăn chặn được nguy cơ phun trào của khí độc, mà còn cung cấp cho người dân trong vùng lượng khí đốt dồi dào.

Minh Long - VnExpress

Tre có thể giúp làm nguội trái đất

Ngoài khả năng nuôi sống hàng tỉ người, tre còn có thể trở thành vũ khí hiệu quả trong cuộc chiến chống hiện tượng nóng lên toàn cầu, Mạng lưới Mây Tre Quốc tế (INBAR) khẳng định.

Tre tạo ra thu nhập cho hơn 1,5 tỉ người trên thế giới. Ảnh: blogspot.com.

AFP dẫn lời ông Coosje Hoogendoorn, tổng giám đốc INBAR, nói tre là nguồn lực to lớn đối với sự phát triển kinh tế. Loại cây thường xanh đa niên thân gỗ này phân bố rộng rãi ở nhiều nước nghèo nhất thế giới thuộc châu Phi, châu Á và khu vực Mỹ Latinh. Chiều dài thân của tre có thể tăng thêm tới một mét mỗi ngày. Chúng tạo ra thu nhập cho hơn 1,5 tỉ người. Tổng giá trị giao dịch các loại hàng hóa từ tre trên thị trường toàn cầu lên tới 5 tỉ USD mỗi năm.

“Nhà ở bằng tre xuất hiện cách đây nhiều thế kỷ, song nhiều người vẫn chưa hiểu hết tiềm năng của tre và chỉ coi chúng là một loại cây thân gỗ có giá trị thấp. Trên thực tế, tre chịu lực tốt hơn thép, rẻ hơn gỗ, tiêu tốn ít năng lượng hơn trong quá trình chế biến so với xi măng và có thể chịu được động đất”, Alvaro Cabrera, điều phối viên của INBAR tại châu Mỹ Latinh và vùng Caribbe, phát biểu.

INBAR - được thành lập năm 1997 và có trụ sở tại Trung Quốc là một tổ chức liên chính phủ. 36 nước ký kết hiệp định tham gia INBAR nhằm tuyên truyền và thúc đẩy hoạt động thương mại liên quan tới cây tre và mây. Trong bối cảnh vòng đàm phán mới nhất trong khuôn khổ Hội nghị khí hậu do Liên Hợp Quốc chủ trì diễn ra tại thành phố Cancun, Mexico, từ ngày 29/11 tới 10/12, INBAR khuyến nghị lãnh đạo các nước tham gia hội nghị nên dùng tre để hấp thụ bớt khí carbon dioxide (CO2) trong khí quyển. CO2 là một trong những loại khí gây nên hiện tượng ấm lên của địa cầu.

Một nghiên cứu khoa học tháng trước cho thấy, khả năng và tốc độ hấp thụ khí CO2 của một số loài tre có thể sánh ngang với linh sam và bạch đàn.

Ngoài ra, rễ tre còn giúp làm giảm hiện tượng xói mòn đất, ngăn chặn lở đất trên các sườn đồi và bờ sông trong các trận lũ.

Những rừng tre tự nhiên là thiên đường của nhiều loài động vật hoang dã, trong đó có gấu trúc. Tuy nhiên, những đồn điền tre do con người tạo ra lại có thể phá hủy sự đa dạng sinh học.

INBAR cho biết, Trung Quốc, Indonesia và Việt Nam là ba nước cung cấp nhiều tre nhất thế giới.

Minh Long - VnExpress

Cây chiếu sáng đường phố trong tương lai

Diện mạo các thành phố sẽ thay đổi ngoạn mục khi những cây phát sáng thay thế cột đèn trên các đường phố.

Cây phát sáng có thể chiếu sáng đường phố. Ảnh: Theo Sanderson.

Vô số loài sinh vật có khả năng phát sáng trong tự nhiên, như đom đóm hay vi khuẩn Vibrio fischeri. Chúng có khả năng tạo ánh sáng nhờ một số gene đặc biệt trong cơ thể. Những gene này ra lệnh cho cơ thể sản xuất các enzyme tạo ánh sáng. Tuy nhiên, đa số sinh vật chỉ tạo ra loại ánh sáng yếu ớt nên con người không thể thấy.

Để tăng độ sáng của chúng, một nhóm sinh viên ngành di truyền của Đại học Cambridge tại Anh biến đổi gene tham gia vào quá trình tạo ánh sáng của đom đóm và vi khuẩn Vibrio fischeri. Sau quá trình biến đổi gene, lượng enzyme mà cơ thể sản xuất và khả năng tạo ánh sáng của enzyme đều tăng mạnh, Newscientist cho biết.

Nhóm sinh viên cấy những gene đã biến đổi vào Escherichia coli – vi khuẩn sống ký sinh trong ruột của con người và động vật máu nóng – để tạo ra nhiều loại ánh sáng có màu sắc khác nhau. Họ phát hiện ra rằng khi số lượng vi khuẩn tăng tới mức tương đương một chai rượu, ánh sáng mà chúng phát ra đủ mạnh để mắt người có thể cảm nhận.

Nếu các gene đột biến nói trên được cấy vào bộ gene của cây, chúng cũng sẽ phát ra ánh sáng.

Theo Sanderson, một thành viên trong nhóm nghiên cứu, nói rằng họ chưa tạo ra cây phát sáng, song thành quả của họ sẽ giúp ích cho nỗ lực tạo cây phát sáng trong tương lai.

Một trong những trở ngại của quá trình tận dụng vi khuẩn phát sáng là quá trình tạo ra ánh sáng phụ thuộc vào một nhóm hợp chất có tên luciferin. Những hợp chất này phát ra ánh sáng rồi biến thành oxyluciferin, loại chất không tạo ra ánh sáng. Để khắc phục trở ngại, nhóm nghiên cứu của Đại học Cambridge đã tìm ra một cách để giúp vi khuẩn tạo ra các enzyme có khả năng tái chế oxyluciferin thành luciferin.

Sanderson và các cộng sự dự đoán cây phát sáng sẽ mở ra nhiều ứng dụng to lớn trong tương lai. Chẳng hạn, chúng có thể thay thế những cột đèn đường trong đô thị. Khi cây thay thế cột đèn đường, lượng điện mà con người sản xuất sẽ giảm khiến mức độ ô nhiễm môi trường giảm theo. Để tăng lượng ánh sáng trên đường, người ta chỉ cần trồng thêm cây. Nếu cấy những gene phát sáng vào tảo, con người có thể dùng chúng để "tích trữ" ánh sáng mặt trời và sử dụng vào ban đêm. Các nhà khoa học còn tính tới việc dùng rác thải để kích thích quá trình tạo ánh sáng trong cây, nhờ đó rác sẽ trở thành nguyên liệu có ích.

Minh Long - VnExpress

Cao ốc xanh có thể giải bài toán khủng hoảng sinh thái

Cho rằng các đô thị toàn cầu đang quá tải bởi công trình cao tầng thải lượng lớn khí CO2 và tiêu thụ nhiều năng lượng, theo các kiến trúc sư Pháp, đối mặt với khủng hoảng sinh thái, TP HCM cần đầu tư xây dựng cao ốc xanh.

Ngày 24/11, tại hội thảo Thiết kế và kiến trúc tiết kiệm năng lượng trong tòa nhà, kiến trúc sư Pháp Albert Abut cho biết, việc xây dựng các công trình dày đặc đã thải ra lượng khí CO2 lớn trên toàn cầu. Người cư ngụ trong các tòa nhà đang phải gánh chịu chí phí năng lượng ngày một tăng cao. Với tình trạng này kéo dài, thế giới đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng sinh thái.

Ông Albert Abut cho hay: "Giải pháp cho cuộc khủng hoảng sinh thái trong tương lai chính là xây dựng cao ốc xanh tiết kiệm năng lượng. Việc xây dựng này khiến chi phí tăng lên khoảng 25% tổng suất đầu tư cho tòa nhà nhưng mang lại hiệu quả lâu dài".

Theo vị kiến trúc sư này, các giải pháp xây cao ốc xanh đã có sẵn trong tự nhiên. Ông chỉ ra, ở từng khu vực có khí hậu và vùng địa lý khác nhau, người dân địa phương có cách xây dựng nhà ở khác nhau nhưng lại rất phù hợp với môi trường như: có hệ thống thông gió tự nhiên, hệ thống cách nhiệt và cách âm cổ điển nhưng hiệu quả.

Nhiều chuyên gia kiến trúc nhận xét, lượng cao ốc xanh tại TP HCM còn quá mỏng. Ảnh: Vũ Lê.

Ông Albert Abut nói thêm: "Chúng tôi đang nghiên cứu cách tạo một lớp vỏ bọc của công trình nhằm tăng tính cách nhiệt, giảm thiểu mức sử dụng máy điều hòa, tiết kiệm năng lượng và lọc tiếng ồn".

Tương tự, kiến trúc sư Olivier Souquet cảnh báo, các tòa nhà được xây dựng quá dày đặc trong những đô thị lớn sẽ không thể đảm bảo các yếu tố về sinh thái và năng lượng. Quan điểm của ông Souquet, cao ốc xanh trong tương lai cần chú trọng đến hai yếu tố: sử dụng vật liệu tại chỗ và tận dụng tối đa năng lượng tự nhiên: gió, ánh sáng, nước cho việc thông gió, chiếu sáng, làm mát.

Nữ kiến trúc sư Myriam Oliver cho hay, ở Pháp, khi xây các tòa nhà đạt chuẩn xanh chi phí tăng thêm 15% so với những tòa nhà bình thường. Tuy nhiên, các chi phí này có thể thu hồi được khi tòa nhà đi vào hoạt động vì các hệ thống tiết kiệm năng lượng sẽ giúp việc vận hành tòa nhà hiệu quả và tiết kiệm hơn.

Bà Myriam Oliver phân tích, để giảm tiếng ồn và làm mát các cao ốc, chủ đầu tư cần phải quan tâm ngay từ lúc xây dựng công trình. Thực tế là vật liệu cách nhiệt cũng có thể giúp giảm được tiếng ồn vì cách nhiệt và cách âm luôn gắn liền nhau.

Đồng giám đốc Trung tâm dự báo và nghiên cứu đô thị, kiến trúc sư Fanny Quertamp Nguyễn cho rằng, TP HCM đang chịu ảnh hưởng nặng nề từ biến đổi khí hậu nên rất cần khuyến khích đầu tư xây dựng cao ốc xanh. Bà nhấn mạnh, cách tiếp cận mới cho các nhà quy hoạch TP HCM là cần quan tâm đến vấn đề biến đổi khí hậu và công trình sử dụng năng lượng hiệu quả.

Một trong những tiêu chí của cao ốc xanh là: sử dụng năng lượng hiệu quả, kiến trúc hài hòa với không gian và quy hoạch chung, cách nhiệt, chiếu sáng tự nhiên, giảm tiếng ồn và có tính sáng tạo cao. Ảnh: Vũ Lê.

Bà Fanny Quertamp Nguyễn nhận định, là đô thị lớn, những thách thức mà TP HCM phải giải quyết trong thời gian tới là vấn đề đô thị hóa quá nhanh, cao ốc đua nhau mọc lên nhưng chưa có nhiều cao ốc xanh. Không những thế, TP HCM có đến 60% diện tích đất không xây dựng được vì ngập nước hoặc thuộc diện bảo tồn.

Giám đốc Trung tâm tiết kiệm năng lượng TP HCM Huỳnh Kim Tước nhận định, một công trình "xanh" sử dụng năng lượng hiệu quả có nhiều ưu điểm mà bất cứ ai cũng mong muốn đầu tư xây dựng. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất là suất đầu tư sẽ gia tăng trung bình 20% thậm chí lên đến 40% cho các chi phí liên quan đến lĩnh vực thiết bị cơ điện. Một hạn chế khác, Việt Nam thiếu đội ngũ có kinh nghiệm tư vấn thiết kế xây dựng công trình xanh. Cần có cơ chế hỗ trợ tài chính hoặc chính sách ưu đãi đất đai cho những đơn vị đầu tư xây dựng công trình xanh.

Theo ông Tước, Việt Nam hiện có 2 xu hướng phát triển công trình xanh. Một là xây dựng các làng nông thôn đô thị, chuyển hóa làng xã nông thôn theo hướng đô thị hóa. TP HCM đang chọn một xã tại huyện Củ Chi để thực hiện. Hai là phát triển các làng, khu công nghiệp, đô thị sinh thái. Hai xu hướng này đang thu hút nhiều nhà đầu tư, phát triển rất nhanh nhưng còn tự phát. Hiện các chuẩn mực như thế nào là kiến trúc xanh, kiến trúc sinh thái Việt Nam vẫn chưa có tiêu chí riêng.

Ông Tước cho hay, chứng nhận của nhà nước do những tiêu chuẩn bắt buộc về hiệu quả năng lượng trong công trình mang tính bắt buộc do Sở Xây dựng địa phương thẩm định. Thứ hai là các chứng nhận về công trình xanh, tòa nhà hiệu quả năng lượng do các tổ chức phi chính phủ thực hiện.

TP HCM đầu tư cao ốc xanh đạt chuẩn quốc tế đầu tiên. Đó là dự án tòa nhà Sở khoa học công nghệ TP HCM tại số 244, Điện Biên Phủ có tên Lotus. Công trình dự kiến cao 9 tầng với hơn 8.000 m2 sàn. Theo thông tin từ Trung tâm tiết kiệm năng lượng thành phố, tòa nhà này đăng ký hạng Bạc trong chuẩn Lotus của quốc tế về cao ốc xanh tiết kiệm năng lượng. Dự kiến mức tiêu thụ năng lượng của tòa nhà sẽ giảm 20%, tiêu thụ nước giảm 30%, chi phí vật liệu xây dựng giảm 40%, môi trường sinh thái giảm 50%, khả năng ngập lụt, khả năng gây ô nhiễm và chất thải giảm 50%... so với các công trình khác. Kinh phí xây dựng tòa nhà này sẽ được rót từ ngân sách thành phố.

Hà Thanh - vnExpress

Thiết bị dùng năng lượng mặt trời hút khách

Tấm pin năng lượng mặt trời ngày nay được Việt Nam sản xuất trong nước thay vì nhập khẩu nguyên kiện; kể cả phụ kiện cung cấp khí hóa lỏng cho xe gắn máy để tiết kiệm xăng.

Những sản phẩm này được giới thiệu tại hội chợ triển lãm sản phẩm hiệu quả năng lượng và năng lượng tái tạo lần II đang diễn ra ở TP HCM, thu hút sự quan tâm của khách tham quan.

Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Trung Tín (người đeo kính) tìm hiểu tính năng của tấm pin năng lượng mặt trời tại hội chợ triển lãm sản phẩm năng lượng hiệu quả và tái tạo năng lượng.

Một bộ mô hình hoàn chỉnh của tấm pin năng lượng mặt trời lần đầu tiên được lắp ráp tại Việt Nam. Trước đây sản phẩm này được Việt Nam nhập về nguyên kiện nhưng hiện nay một doanh nghiệp trong nước đã mạnh dạn đầu tư nhà máy để lắp ráp nhằm hạ giá thành, giúp người tiêu dùng dễ tiếp cận hơn.

Đèn lon âm trần, còn gọi là đèn downlight 5.5'' Nissi sẽ được sản xuất tại Việt Nam trong năm 2011. Chóa đèn được làm bằng nhựa dẻo polyme cho ra ánh sáng mạnh hơn chóa bằng nhôm, giúp tiết kiệm năng lượng.

Bộ phụ kiện cung cấp khí dầu mỏ hóa lỏng LPG cho xe gắn máy chạy bằng hai nhiên liệu biogas và diessel Gatec 20. Sản phẩm do Trung tâm nghiên cứu và ứng dụng năng lượng thay thế (ĐH Đà Nẵng) nghiên cứu chế tạo. Thiết bị này được nội địa hóa 100% và tiết kiệm 85% lượng dầu sử dụng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng phụ kiện này cần được hoàn thiện theo hướng đảm bảo công suất và sức kéo.

Bộ điều khiển công suất đèn cao áp tiết kiệm điện cho hệ thống chiếu sáng công cộng, giảm 30-35% năng lượng tiêu thụ.

Nhiều bạn trẻ quan tâm hệ thống điện mặt trời hòa lưới.

Bà chủ gian hàng đang quảng cáo sản phẩm tiết kiệm điện và sử dụng năng lượng hiệu quả cho khách.

Dòng sản phẩm bóng đèn led chất lượng cao nhập khẩu từ nước ngoài.

Mô hình bộ chuyển đổi nhiên liệu xăng LPG cho xe ôtô (công nghệ Italy và Hàn Quốc) giúp tiết kiệm 30% chi phí năng lượng vì giá gas rẻ hơn xăng. Dòng sản phẩm này được đánh giá cao về hiệu quả môi trường nhưng cần nhiều sự hỗ trợ của chính sách. Ngoài ra, các chuyên gia kỹ thuật phản biện 2 yếu tố: một là sức kéo có đảm bảo khi chạy bằng gas hay không; hai là việc bố trí các trạm gas còn quá ít.

Đèn báo không (thuộc nhóm đèn tín hiệu gắn trên không trung) sử dụng năng lượng mặt trời giúp an toàn trong quá trình vận hành và tiết kiệm năng lượng. Cơ chế của loại đèn này là ban ngày nạp năng lượng từ mặt trời và tự phát sáng vào ban đêm.

Container năng lượng là sản phẩm nhập khẩu 100%, tuy nhiều người chú ý nhưng không được đánh giá cao vì khó nội địa hóa tại Việt Nam và giá đắt, 170.000-180.000 Euro một bộ. Thiết bị này có cánh quạt tạo năng lượng từ gió công suất 5 KW; tấm pin tạo năng lượng từ mặt trời công suất 4 KW và động cơ diessel công suất 10-50 KW, chuyên dùng cho vùng sâu, xa, vùng biển khơi không có lưới điện.

Vũ Lê - vnExpress

Vi khuẩn làm tăng tuổi thọ tòa nhà

Các nhà khoa học tạo ra loại vi khuẩn có khả năng tiết ra keo đặc biệt để trám những vết nứt trên cấu trúc bê tông, làm tăng tuổi thọ các công trình xây dựng.

Ảnh minh họa: Technewsdaily.

Bacillus subtilis là loại vi khuẩn khá phổ biến trong đất. Nếu bị biến đổi gene, chúng có thể tạo ra một hỗn hợp canxi cacbonat và một loại keo. TechNewsDaily cho biết, Jennifer Hallinan, một chuyên gia của Đại học Newcastle tại Anh, gây đột biến gene của vi khuẩn Bacillus subtilis rồi cho chúng vào các vết nứt nhỏ trên tấm bê tông. Khi tới đáy vết nứt, chúng sản sinh ra hỗn hợp canxi cacbonat và keo. Hỗn hợp này cứng lại khiến vết nứt biến mất.

Mầm vi khuẩn BacillaFilla - dạng biến đổi gene của Bacillus subtilis - chỉ bắt đầu phát triển khi chúng tiếp xúc với bê tông. Quá trình phát triển được kích hoạt nhờ độ pH đặc trưng của vật liệu. Để ngăn chặn sự phát triển tràn lan của vi khuẩn, nhóm nghiên cứu cấy sẵn một loại gene tự hủy trong cơ thể chúng.

Một khi đã phát triển, vi khuẩn bắt đầu xâm nhập vào sâu các vết nứt nhỏ trên bề mặt bê tông. Chúng có thể nhận thấy đáy của vết nứt khi chạm tới nhờ sự kết khối, hay còn gọi là khả năng nhận biết mật độ.

Hiện tượng kết khối sẽ kích hoạt quá trình trám bê tông. Khi đó, vi khuẩn sẽ phân hóa thành 3 loại: vi khuẩn sản sinh tinh thể canxi cacbonat, vi khuẩn dạng sợi gia cố các sợi, vi khuẩn sản sinh ra keo để trám đầy vết nứt.

“Khoảng 5% lượng phát thải CO2 nhân tạo bắt nguồn từ các công trình bê tông, khiến nó trở thành tác nhân đáng kể gây ra hiện tượng biến đổi khí hậu. Tìm ra cách kéo dài tuổi thọ của các công trình đang tồn tại cũng đồng nghĩa với việc chúng ta có thể làm giảm tác động đến môi trường và hướng đến một giải pháp bền vững hơn”, Hallinan, phát biểu.

Hallinan cho rằng, phương pháp trám vết nứt bê tông bằng vi khuẩn sẽ phát huy hiệu quả ở những vùng có nguy cơ bị động đất. Ở đó, hàng trăm tòa nhà phải bị phá bỏ vì người ta không có biện pháp đơn giản nào để sửa chữa các vết nứt và làm cho chúng bền vững về mặt cấu trúc.

Ngọc Thúy - VnExpress

Có thể xác định tuổi qua máu

Máu sẽ trở thành một công cụ mới để các chuyên gia pháp y xác định tuổi của hung thủ hoặc nạn nhân tại hiện trường án mạng.

Cảnh sát chụp ảnh hiện trường một vụ án tại Mỹ. Ảnh: weblo.com.

"Chúng tôi chứng minh được rằng chúng ta có thể dùng máu để tính tuổi của người. Phương pháp của chúng tôi có thể được ứng dụng trong những tình huống mà vết máu xuất hiện tại hiện trường vụ án", Manfred Kayser, một nhà nghiên cứu của Trung tâm y tế Đại học Erasmus tại Hà Lan, tuyên bố.

Các phương pháp tính tuổi người trong các vụ án hiện nay phụ thuộc vào sự hiện diện của răng, xương, tóc và nhiều bộ phận cơ thể khác tại hiện trường. Phương pháp của Keyser và các đồng nghiệp sẽ trở nên đặc biệt hữu ích trong những vụ án mà thông tin về tuổi có thể cung cấp manh mối về danh tính của một người vô danh.

Popular Science cho biết, phương pháp tính tuổi bằng máu liên quan tới những tế bào T trong máu. Đây là loại tế bào có khả năng nhận dạng những mối hiểm họa từ bên ngoài cơ thể nhờ các protein trên bề mặt tế bào. ADN của tế bào T liên tục sắp xếp lại để tạo nên sự đa dạng của các protein. Quá trình ấy tạo nên các sản phẩm phụ là phân tử ADN dạng vòng. Số lượng phân tử ADN dạng vòng giảm dần theo tuổi của người.

Bằng cách tính toán số lượng phân tử ADN dạng vòng trong máu tại hiện trường và so sánh nó với một gene có số lượng phân tử AND không đổi trong suốt cuộc đời, các chuyên gia pháp y có thể tính ra được tuổi của người.

Tuy nhiên, phương pháp xác định tuổi người bằng máu không chính xác tuyệt đối trong mọi trường hợp, bởi nó có thể làm sai lệch tuổi tới 9 năm (tăng hoặc giảm). Nhưng kỹ thuật này vẫn hữu ích khi cảnh sát muốn xác định danh tính của một người vô danh. Thông tin mà nó mang đến sẽ giúp nhân viên điều tra thu hẹp tuổi của đối tượng trong khoảng thời gian 18 năm.

Minh Long - vnExpress

Có thể lấy đất hiếm từ đại dương

Đáy đại dương có thể trở thành nguồn cung cấp đất hiếm dồi dào, các nhà khoa học khẳng định.

Một viên đá mangan (phải) dưới đáy đại dương và cấu tạo bên trong nó sau khi bị cắt. Ảnh: New York Times.

Quặng đất hiếm – chứa 17 nguyên tố quý nằm ở giữa bảng tuần hoàn hóa học – là chủ đề được giới truyền thông quan tâm trong thời gian qua.

Trung Quốc cung cấp 95% quặng đất hiếm đã xử lý trên thị trường thế giới. 17 nguyên tố trong quặng đất hiếm được dùng để sản xuất nhiều mặt hàng công nghệ cao như thiết bị điện tử, pin mặt trời. Theo New York Times, thế độc tôn của Trung Quốc đối với quặng đất hiếm trở thành mối lo ngại của nhiều nước sau khi Bắc Kinh ngừng xuất khẩu quặng đất hiếm sang Nhật Bản vào tháng 9 để buộc Tokyo phải thả thuyền trưởng tàu cá bị binh sĩ Nhật bắt gần quần đảo tranh chấp giữa hai nước. Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton từng nói rằng hành động của Trung Quốc là "tiếng chuông cảnh tỉnh" để thế giới tìm kiếm thêm các nguồn cung cấp đất hiếm mới.

"Căn cứ vào phản ứng của thế giới trước việc Trung Quốc ngừng xuất khẩu quặng đất hiếm sang Nhật Bản, chúng ta có thể dự đoán rằng đất hiếm sẽ trở thành loại vật chất quan trọng trong tương lai", nhà địa chất James R. Hein của Cục Địa chất Mỹ, phát biểu với New York Times.

Kể từ khi Trung Quốc ngừng xuất khẩu đất hiếm sang Nhật Bản, các nước đã khởi động chiến dịch tìm kiếm nguồn cung cấp đất hiếm để không phải phụ thuộc vào Trung Quốc. Nhưng không nước nào có thể khai thác và tinh chế quặng đất hiếm với khối lượng lớn như Trung Quốc.

Trong bối cảnh đó, mới đây giới khoa học đã nhắc đến một nơi có thể giúp các nước giảm bớt sự phụ thuộc về quặng đất hiếm vào Trung Quốc. Đó là đáy đại dương. Hồi tháng 10, Hein và 5 nhà địa chất Đức đã công bố công trình nghiên cứu về khả năng khai thác đất hiếm dưới đáy đại dương trong hội nghị thường niên của Viện Khai khoáng dưới nước thuộc Đại học Hawaii, Mỹ.

Trước đây giới doanh nghiệp cho rằng họ sẽ không thu được lợi nhuận nếu chế tạo những cỗ máy khổng lồ để tìm đá mangan dưới đáy đại dương. Nhưng với sự tăng giá chóng mặt của các kim loại phổ biến như đồng và nickel thì hiện tại các công ty có thể thu lợi nhuận. Những tiến bộ trong lĩnh vực chế tạo robot cũng khiến chi phí khai thác giảm mạnh. Khi mà giới khoa học khẳng định đá mangan chứa cả 17 nguyên tố trong đất hiếm thì nhiều công ty cảm thấy họ không thể chần chừ thêm nữa.

Khai thác dưới đáy đại dương là công việc nguy hiểm. Tuy nhiên, ngày nay người ta có thể sử dụng robot để làm công việc đó. Ngoài ra, đào đất dưới đáy đại dương dễ hơn so với trên cạn. Vì thế, Hein nhận định, khai thác quặng đất hiếm dưới đáy biển là lĩnh vực kinh doanh đầy hứa hẹn.

Minh Long - VnExpress

Gắn camera trong đầu giáo sư Mỹ

Thoạt nghe bạn có thể nghĩ đây là chuyện đùa, song thực tế một giáo sư nhiếp ảnh tại Mỹ sẽ cấy camera cỡ nhỏ vào phía sau hộp sọ trong vài tuần tới để ghi hình những hoạt động xảy ra ở phía sau ông.

Giáo sư nhiếp ảnh Wafaa Bidal. Ảnh: Đại học New York.

Wafaa Bilal, một giáo sư nhiếp ảnh của Đại học New York tại Trung Quốc, sẽ trải qua một ca phẫu thuật trong những tuần tới để lắp một camera có kích thước tương đương ngón tay cái ở phía sau đầu, theo báo Wall Street Journal. Các đồng nghiệp của vị giáo sư nói ông làm việc này theo yêu cầu của Mathaf – một bảo tàng nghệ thuật Ảrập đương đại tại Qatar. Hình ảnh mà camera ghi sẽ được truyền tới khách tham quan trong bảo tàng Mathaf. Trong vòng một năm camera sẽ chụp ảnh theo chu kỳ mỗi phút một lần.

Một thông cáo báo chí của bảo tàng Mathaf cho hay việc ông Bidal đưa camera vào đầu là một phần của dự án nghệ thuật mang tên "The 3rd”. Mục đích của dự án là cho con người thấy “sự khó nắm bắt của thời gian và sự bất lực của con người trong việc lưu giữ ký ức và trải nghiệm”. Những bức ảnh của giáo sư Bidal sẽ được trưng bày trong lễ khai trương bảo tàng vào tháng sau.

Do Bidal dạy ba khóa trong học kỳ này và sẽ dạy trong mùa xuân năm sau, camera đặc biệt của ông chẳng những ghi lại cả hoạt động cá nhân của ông và tương tác của ông với sinh viên.

Đây là điều khiến những người ủng hộ quyền riêng tư cá nhân và các nhà quản lý của Đại học New York lo ngại. “Chúng tôi không muốn sinh viên bị ai đó theo dõi liên tục, bởi đó không phải là môi trường giáo dục tốt”, Fred Ritchin, trưởng khoa Nghệ thuật, phát biểu.

John Beckman, người phát ngôn của trường, cho biết, giáo sư Bidal đã thông báo kế hoạch lắp camera vào đầu của ông tới ban giám hiệu và trình bày dự án của bảo tàng Mathaf từ vài tháng trước. “Nhà trường đang nghiên cứu những quy định đối với việc sử dụng camera của ông Bidal trong khuôn viên trường”, Beckman nói.

Trong những buổi thảo luận với sinh viên, giáo sư Bidal đã thông báo kế hoạch của ông tới sinh viên và cam kết đậy ống kính camera bằng nắp khi ở trong khuôn viên trường. Nhiều người đề nghị ông tắt camera khi xuất hiện trong các tòa nhà của Đại học New York.

Minh Long - vnExpress

Lần đầu tiên nhốt được kẻ thù của vật chất

Các nhà khoa học vừa đạt được thành quả đột phá trong nỗ lực tạo ra và giữ phản vật chất, thứ có thể hủy diệt mọi dạng vật chất trên địa cầu.

Nhóm chuyên gia vật lý tạo ra phản nguyên tử hydro trong một vật hình ống được tạo nên bởi nam châm và các dây điện. Ảnh: BBC.

Mọi vật chất trên trái đất đều được tạo nên bởi các hạt cơ bản (như nguyên tử và phân tử). Theo lý thuyết được chấp nhận rộng rãi trong vật lý thì tất cả các hạt đều có phản hạt. Chẳng hạn, phản hạt của electron là positron. Phản hạt nhìn giống hệt hạt, có cùng cùng khối lượng với hạt, nhưng ngược về dấu (điện, từ). Nếu hạt gặp phản hạt, cả hai sẽ biến mất và giải phóng năng lượng dưới dạng vụ nổ.

Trong một bài viết trên tạp chí Nature hôm 17/11, các nhà vật lý của Tổ chức Nghiên cứu Nguyên tử châu Âu (CERN) tuyên bố họ vừa tạo ra 38 nguyên tử phản hydro trong phòng thí nghiệm và duy trì sự tồn tại của chúng trong 170 phần nghìn giây bằng từ trường mạnh.

"Chúng tôi đang tiến dần tới thời điểm mà con người có thể thực hiện những thử nghiệm để tìm ra các tính chất của phản nguyên tử hydro. Đây là thành quả của 5 năm làm việc cật lực", Joel Fajans, một giáo sư vật lý của Đại học California, phát biểu.

Phòng thí nghiệm quốc gia Lawrence Berkeley và Đại học California hợp tác với CERN trong dự án tạo phản nguyên tử hydro.

Nhốt phản vật chất là việc khó khăn, bởi ngay khi phản vật chất gặp vật chất, chúng sẽ hủy diệt lẫn nhau và tạo nên vụ nổ lớn. Các nhà khoa học từng tạo ra được phản nguyên tử hydro vào năm 2002 tại Mỹ nhưng không thể lưu giữ chúng vì chúng tan biến ngay sau khi gặp vật chất. Để ngăn chặn hiện tượng này, các nhà khoa học của CERN tạo ra phản nguyên tử hydro trong trường điện từ mạnh. Họ cho positron (thứ đối kháng với electron) kết hợp với phản proton để tạo ra phản nguyên tử hydro. Để tạo ra 38 phản nguyên tử hydro, nhóm nghiên cứu phải thực hiện thử nghiệm tới 335 lần.

Nếu mọi thứ đều ở trong trạng thái cân bằng khi vũ trụ hình thành thì vật chất và phản vật chất sẽ chiếm tỷ lệ tương đương nhau trong vũ trụ. Nhưng trong trường hợp đó vũ trụ không thể hình thành, bởi vật chất và phản vật chất sẽ hủy diệt lẫn nhau. Vì thế, giới khoa học cho rằng phản vật chất chỉ chiếm tỷ lệ cực kỳ nhỏ so với vật chất. Nhưng tại sao vật chất nhiều hơn phản vật chất trong vũ trụ vẫn là một câu hỏi chưa có đáp án đối với loài người.

Minh Long - vnExpress

Người máy nhảy múa tập thể

Hàng trăm robot trổ tài nhảy múa và thực hiện nhiều hoạt động khác trong một cuộc thi tại tỉnh Chiết Giang của Trung Quốc hôm qua.

Cuộc thi được tổ chức tại thành phố Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang.

115 đội từ hơn 50 trường trong thành phố Hàng Châu tham dự cuộc thi.

Một robot trổ tài trong phần thi "Thùng rác thông minh".

Rất nhiều học sinh tới xem các trận đấu. Những cuộc thi như thế này là dịp tốt để khơi dậy lòng đam mê khoa học ở các em.

Trận đấu bóng rổ của robot.

Các thí sinh điều chỉnh robot trước khi thi đấu.

Minh Long (Ảnh: Xinhua) - VnExpress